 |
| Partij voor de Dieren |
De Partij voor de Dieren komt op voor mensen én dieren. Opvallend is dat ze die twee doelen op een verschillend principe baseert. Voor mensen kiest ze vrijheid, voor dieren intrinsieke waarde. In dit stuk leg ik uit waarom dat een zwakke plek is en waarom één principe voor mens en dier de partij sterker zou maken.
Twee principes naast elkaar
Over de samenleving schrijft de PvdD dat iedereen vrij moet kunnen leven, zolang die vrijheid niet ten koste gaat van anderen. Dat is een helder en herkenbaar uitgangspunt.
Over dieren klinkt het anders. De partij wil dieren erkennen als wezens met bewustzijn en gevoel en wil "dat de intrinsieke waarde van het dier uitgangspunt wordt". Hier ontbreekt het woord vrijheid volledig.
Waarom intrinsieke waarde tekortschiet
Intrinsieke waarde klinkt verheven, maar zegt weinig over wat je moet doen. Een varkenshouder kan de intrinsieke waarde van zijn dieren erkennen en ze vervolgens in een iets ruimer hok zetten. Een slachthuis kan spreken over respectvol doden. Het begrip laat zich rekken tot het vrijwel alles toestaat. Ik heb die kritiek uitgebreider uitgewerkt in de kritiek op intrinsieke waarde als basis voor dierenrechten.
Wat vrijheid wel duidelijk maakt
Vervang in de tekst van de PvdD "intrinsieke waarde" door "vrijheid" en alles valt op zijn plaats. Wie de vrijheid van een dier als uitgangspunt neemt, stelt niet de grootte van het hok ter discussie maar het hok zelf. Dan is het logisch en kinderlijk eenvoudig te volgen dat de intensieve veehouderij moet verdwijnen en dat mensen stoppen met vlees eten.
Het vrijheidsbeginsel werkt bovendien in beide richtingen hetzelfde: vrij leven, zolang het niet ten koste gaat van anderen. Dat is precies de formule die de partij al voor mensen gebruikt. Mens en dier vallen dan onder één en dezelfde regel.
Ruimte voor natuur en mensen
Een vrijheidsprincipe levert ook praktische winst op. De landbouwgrond die vrijkomt wanneer de veehouderij krimpt, kan de nu geïsoleerde natuurgebieden met elkaar verbinden. Tegelijk blijft er ruimte over om meer mensen te huisvesten. Waar een wil is, is een weg.
Conclusie
De Partij voor de Dieren heeft het juiste principe al in huis, alleen past ze het uitsluitend op mensen toe. Wie vrijheid ook voor dieren tot uitgangspunt maakt, krijgt een program dat eenduidiger, beter te verdedigen en eenvoudiger uit te leggen is. Een dier heeft, net als een mens, recht op vrijheid. Dat recht hoeft niet te worden afgeleid uit een abstracte waarde; het volgt uit het simpele feit dat een dier een eigen leven leidt.