Rechten voor alle dieren

Dierenrechten kan op dezelfde basis als mensenrechten Op dit blog staan veel artikelen uit de afgelopen decennia als reactie op ontwikkelingen in de agrosector. Ze gaan over dierenrechten en de omstandigheden die van invloed zijn op het dierenwelzijn van dieren in de veehouderij en in het wild. Het wezenlijke van recht is: het waarborgen van vrijheid en gelijkheid door wederzijdse grenzen te respecteren. Mensen zouden ( als zaakwaarnemer ) moeten kunnen ingrijpen wanneer dieren als dingen worden misbruikt. Dierenrechten zijn dus (in theorie) een vorm van mensenrechten en kunnen op dezelfde basis ( vrijheid en gelijkheid ) worden geformuleerd. Alle dier(soort)en kunnen in hun recht op vrijheid als (intrinsiek) evenwaardig aan mensen beschouwd worden, maar de praktijk is anders. Net als bij mensen gaat het om op de juiste manier van grenzen stellen aan gedrag dat leed en schade berokkent. Het verschil tussen dierenrechten en dierenwelzijn is vrijheid. Wat is het probleem? Te veel mensen...

Schaduwen op de stalmuur De geschiedenis laat zien dat samenlevingen vaak liever de scherpe randen van onrecht afvijlen dan het onrecht zelf wegnemen. Ook in de discussie over dieren is dat zichtbaar. We praten liever over welzijnseisen -meetbare verbeteringen in hokken, voer of verzorging- dan over de fundamentele vraag of dieren recht hebben op een vrij en natuurlijk leven. Plato zou zeggen dat we ons laten afleiden door schaduwen op de muur, terwijl de werkelijkheid buiten beeld blijft. Dierenrechten zijn mensenrechten Psychologisch is dat begrijpelijk. Kleine verbeteringen voelen veilig, haalbaar en geruststellend. Ze voorkomen dat we onze waarden en ons gedrag echt tegen het licht moeten houden. Sociologisch werkt het net zo: stapjes die weinig weerstand oproepen zijn politiek en sociaal makkelijker te verkopen dan radicale hervormingen. Maar het gevolg is da...

Principes als fundament Rechten zijn universeel en onvoorwaardelijk. Ze mogen niet afhangen van onze voorkeuren, van aantrekkelijkheid, of van de mate waarin een wezen op ons lijkt. Het principe van vrijheid en gelijkheid, zoals dat tijdens de Franse Revolutie centraal stond, biedt een helder en stevig fundament. Dit principe verplicht ons om rechtvaardigheid uit te breiden naar alle levende wezens, zonder onderscheid of willekeur, waarbij we elkaars grenzen respecteren. De emancipatie die mensen hebben doorgemaakt, vormt een belangrijke historische les: de erkenning van rechten begon vaak bij specifieke groepen en breidde zich pas later uit naar anderen. Zo zou ook de erkenning van rechten voor dieren geen uitzonderingen mogen maken. Dit vraagt om een ethische sprong, waarbij we ons losmaken van voorkeuren en een principiële benadering omarmen. Pragmatisme als hulpmiddel Hoewel principes een onwrikbaar fundament bieden, is pragmatisme nodig om daadwerkelijke verandering te realiseren....

Woorden doen ertoe Iedereen ziet wat hij wil zien en leest wat hij wil lezen. Toch loont het om na te denken over het gebruik van taal. Politiek gezien hebben woorden de kracht om macht uit te oefenen, gemeenschappen te vormen en beleid te beïnvloeden. Het bewustzijn van de kracht van woorden is cruciaal voor zowel individueel als collectief welzijn. Waarom beleid om welvaart breed te bepleiten ook voor dieren zou moeten gelden. Een citaat uit de NRC. De overheid heeft een „forse cultuurverandering” nodig, waarbij niet alleen geld, maar brede welvaart leidend wordt bij besluitvorming. Bestuurders, politici en ambtenaren moeten systematisch alle gevolgen van beleid gaan afwegen voor economie, maatschappij én leefomgeving. Dat adviseert de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) in het rapport Waardevol Regeren , dat dinsdag is uitgebracht. De Rli adviseert regering en parlement over thema’s als ruimtelijke inrichting en wonen, economie, natuur en landbouw, voedsel en grondsto...

Wet dieren uitgebreid en afgezwakt Op 1 juli 2024 heeft een fundamentele wijziging plaatsgevonden in de Nederlandse Wet dieren , die de manier weerspiegelt waarop we als samenleving omgaan met dieren. Waar de wet voorheen bijna rechten aan dieren verleende en hun welzijn vooropstelde, is de focus nu verschoven naar de bescherming van de mensen (boeren en dierenartsen) die met dieren omgaan. Deze verandering markeert een vertraging in het publieke bewustzijn dat dieren ook rechten hebben, en roept vragen op over de bredere implicaties voor dierenwelzijn en biodiversiteit. Het is ook een zwichten voor de belangen van de agrosector. Een sector die geen toegevoegde waarde aan de economie heeft wanneer de schade wordt meegerekend. De vijf vrijheden geformuleerd door Brambell De oorspronkelijke Wet dieren bevatte de vijf vrijheden van Brambell, een set van principes die waren ontworpen om ervoor te zorgen dat dieren in de veeteelt een leven kunnen leiden dat vrij is van onnodig lijden en dat...

Fenomenen interactief waarnemen Maurice Merleau-Ponty (1908-1961) is een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de fenomenologie. Het is een filosofische stroming of methode die de directe ervaring van verschijnselen en objecten – fenomenen – bestudeert. Daarbij worden vooroordelen, interpretaties of theoretische veronderstellingen opgeschort.  Het bewustzijn kan gewaarworden op manieren die noch tekst (gedachte) noch beeld zijn. Deze vormen van gewaarwording zijn direct, pre-reflectief en vaak diep verbonden met lichamelijke en zintuiglijke ervaringen. Filosofische tradities zoals fenomenologie, Oosterse filosofie, en mystieke stromingen bieden verschillende inzichten en praktijken om dergelijke ervaringen te begrijpen en te cultiveren. Ze wijzen allemaal naar een fundamenteel ander soort inzicht, een onmiddellijke vorm van kennis die voorbij gaat aan de bemiddeling door taal of visuele representatie. Merleau-Ponty beschouwt zowel menselijke als niet-menselijke dieren als bel...

Hoever reikt onze plicht naar anderen? In een wereld waarin ethische keuzes steeds belangrijker worden, staan we voor een fundamentele vraag: hoe ver strekt onze verantwoordelijkheid zich uit ten aanzien van de vrijheid en het geluk van anderen? Traditioneel wordt vaak gesteld dat we verantwoordelijk zijn voor elkaars vrijheid, maar niet voor elkaars geluk. Deze opvatting roept vragen op, vooral wanneer we de reikwijdte van onze morele verantwoordelijkheid uitbreiden naar dieren en de natuur. Vrijheid en geluk: twee fundamentele en grijpbare waarden Vrijheid is een kernwaarde in veel ethische systemen. Het gaat om het respecteren van de autonomie van individuen, hun recht om eigen keuzes te maken, en hun vermogen om hun leven naar eigen inzicht vorm te geven. Vrijheid is de basis waarop samenlevingen bouwen, omdat het de diversiteit van menselijke ervaringen en perspectieven mogelijk maakt. Geluk, aan de andere kant, is een meer subjectief begrip. Wat geluk betekent, verschilt van per...

Vissen zijn geen decoratie Goudviskommen worden gezien als decoratieve objecten. Helaas worden goudvissen vaak slecht behandeld wanneer ze puur voor decoratie worden gebruikt. Deze vissen, die gevoelige wezens zijn en bij goede zorg wel 20 tot 40 jaar oud kunnen worden, belanden vaak in kleine, ongeschikte kommen met slechts enkele liters water. Dit leidt tot vervuiling en onvoldoende zuurstoftoevoer. De goudvissenkom biedt geen geschikte leefomgeving, beperkte bewegingsruimte en is volgens experts ongeschikt voor het houden van vissen. Om goudvissen welzijn te bieden, pleiten deskundigen voor ruimere aquaria met minimaal 250 liter water, geschikte inrichting met waterplanten en stenen, en het houden van goudvissen in kleine groepjes. De overstap van goudviskommen naar geschikte aquaria vereist bewustzijn bij verzorgers en verantwoordelijkheid van dierenhandelaren om ondeugdelijke kommen niet langer te verkopen. Meer lezen? Zie dit artikel van de Vissenbescherming .

Dialoog over gelijke rechten Onder dit weblog is de mogelijkheid om te reageren uitgezet. De reden is dat de kans te groot is dat reaguurders de dialoog komen verstoren. De opkomst van kunstmatige intelligentie heeft de mogelijkheid geopend om een soort dialoog te starten met een soort denkbeeldige mens die kan verwoorden wat de mainstream is van wat er ooit is gepubliceerd. In onderstaande dialoog met chatGPT wordt een lijn getrokken van de Franse Revolutie naar hedendaagse gedachten over de emancipatie van het dier. Hoe zou je de gevolgen van de Franse Revolutie beschrijven? De meute wilde vrijheid, gelijkheid en broederschap en onder de machthebbers zijn letterlijk koppen gerold. Heeft de geschiedenis ook zijn koers verlegd naar meer vrijheid, gelijkheid en broederschap onder het volk en tussen de volkeren? De Franse Revolutie was een van de meest invloedrijke gebeurtenissen in de moderne geschiedenis en heeft zeker de koers van de geschiedenis veranderd. De revolutie ...

Wat kunnen we doen voor dieren? Onderstaande dialoog is tussen Bert Stoop en ChatGPT. ChatGPT is een chatrobot die reageert op basis van kunstmatige intelligentie (AI). Ik meldde in de dialoog het volgende. Persoonlijke groei leidt tot het delen van meer liefde en het vergroten van vrijheid voor zoveel mogelijk anderen. Voor mij geldt dat ook voor onze relatie met dieren. ChatGPT Persoonlijke groei kan leiden tot een groter bewustzijn en een dieper begrip van de verbinding tussen alles wat leeft, inclusief dieren. Dit kan resulteren in meer compassie en zorg voor dieren en een verlangen om bij te dragen aan een wereld waarin ze beter worden beschermd en behandeld. Zoals met alle groei en verandering is het een proces en heeft het tijd en moeite nodig om te ontwikkelen. Maar het kan uiteindelijk leiden tot een meer harmonieuze en respectvolle relatie tussen mens en dier. Bert Stoop Ik hoop dat kunstmatige intelligentie ook bijdraagt aan deze ontwikkeling.   ChatGPT Er zijn ...

Rechtvaardigheid voor dieren Martha Nussbaum 'Een werkelijk mondiale rechtvaardigheid vereist niet alleen dat we over de hele wereld op zoek gaan naar andere leden van onze soort die recht hebben op een fatsoenlijk leven. Maar werkelijk mondiale rechtvaardigheid vereist ook dat we onze aandacht richten op andere levende wezens die over bewustzijn beschikken en met wier levens onze eigen levens onlosmakelijk en op ingewikkelde wijze verstrengeld zijn.' - uit Een waardig bestaan, over dierenrechten door Martha Nussbaum (1947). Wij zijn geneigd te denken dat dieren over geen enkele vorm van zelfbewustzijn beschikken, en derhalve slechts middelen zijn ter bevrediging van de behoeften van de mens. De vooraanstaande Amerikaanse filosofe Martha Nussbaum betwist deze stelling. Dieren zijn een doel op zich en verdienen respect in de integriteit van hun bestaan. Ze kunnen pijn, angst en genot ervaren en hebben er recht op om niet op een wrede manier behandeld te worden. Op basis van een...

In onderzoeksrapport Kalveren bij de koe. De natuur werkt! doet het Louis Bolk Instituut verslag van een onderzoek naar een systeem waarbij pasgeboren kalfjes langer bij de moederkoe blijven. Uiteraard vraagt dat aanpassing in aan de huisvesting van beiden en dat kost geld. Agriholland meldt: een kalf wordt bijna altijd direct na de geboorte van de moederkoe vandaan gehaald. De vroege scheiding van koe en kalf is een geijkte manier om veel melk te produceren. Na de geboorte wordt de koe tweemaal per dag gemolken en de kalveren krijgen dagelijks een afgepaste hoeveelheid. Dit systeem is goedkoop, praktisch en overzichtelijk. Ook hygiëne speelt een rol. Het compleet gescheiden grootbrengen van kalveren biedt echter geen ruimte voor het ontstaan van een band tussen koe en kalf. Dit heeft nadelige gevolgen voor de sociale ontwikkeling van kalveren en voor het ontwikkelen van natuurlijk, soorteigen gedrag. Zie voor meer informatie de publicatie kalveren bij de koe op de site van het Louis ...

Minder vee betekent hogere prijzen voor de boer, zegt Tjeerd de Groot van D'66. Dat klopt in ieder geval voor melk. Beter ten halve gekeerd, dan ten hele verdwaald. En Tjeerd kan het weten want hij was, voordat hij tot de Tweede Kamer toetrad, directeur van de Nederlandse Zuivel Organisatie (NZO). In de Tweede Kamer heeft De Groot de portefeuille landbouw en visserij, natuur, dierenwelzijn, voedsel(productie), krimp en toerisme. Bij de grootste zuivelverwerker van Nederland (zuivelcoöperatie Friesland Campina (FC), waar boeren mede-eigenaar van zijn) wordt meer dan de helft van de aangevoerde melk met verlies verkocht. (Bron: toenmalige bestuursvoorzitter Joosten in het Financieele Dagblad (FD); 19 april 2016 ). Dat moet worden gecompenseerd met dat deel dat wel winst maakt. Het verliesgevende deel duwt dus de totale prijs die de boeren krijgen omlaag. Als de helft van de melkplas verdwijnt, verdwijnt ook het verliesgevende deel, dat op de prijs drukt. En dus gaat de melkprijs v...

In onze maatschappij staan belangengroepen op verschillende platforms tegenover elkaar op het onderwerp “hoe om te gaan met dieren”. Het gesprek dat plaatsvindt heet een twistgesprek, debat, discussie, gesprek of een dialoog. Voor belanghebbenden in de media zal het worst zijn welke vorm wordt gekozen zolang het kijkcijfers oplevert ook al verzandt het in een kakofonie. De belangengroepen gaan daarin mee. Ook negatieve aandacht is aandacht. Met waarheidsvinding heeft het alles niets te maken. Er is zelfs sprake van opzettelijke spraakverwarring . Eigenlijk zijn er alleen maar verliezers, maar de mensen pikken er de kersen uit die hen het meest bevallen, de dieren blijven achter, gehuisvest in de gevangenis, die stallen heten. Er zijn in de veehouderij zoveel niveaus waarop er sprake kan zijn van misstanden dat bijna niemand bereid is te zoeken naar het overzicht waar de bron van de misstanden ontspringt. Ieder mens en dier hecht aan zijn vrijheid. Dat is een recht dat ook het welzi...

Productie en dierenwelzijn in de melkveehouderij De mythe van hoge productie als welzijnsindicator Boeren in het algemeen willen nog wel eens beweren dat zij hun dieren goed behandelen en dat hun koeien gezond zijn omdat zij anders minder snel zouden groeien en minder zouden produceren. De agrosector voert de hoge productie van een dier (veel melk, snelle vleesgroei) aan als bewijs dat het met het dierenwelzijn wel goed zit. Dat is niet zo omdat de productie bij een jonge melkkoe toch wel een paar jaar door gaat, ook als het niet goed wordt behandeld. Als de stelling van de boeren zou kloppen, moeten hoog productieve koeien langer mee gaan, maar de productieve levensduur van de koe daalt, of blijft in het gunstigste geval gelijk . Koeien worden gemiddeld na drie lactaties (drie keer kalveren) naar de slacht gebracht. De boeren vrezen anders hoge ziektekosten kwijt te zijn aan een dierenarts. Koeien gaan veel melk produceren wanneer daarop is gefokt en hun voer daarop is afgestemd...

De ridicule actie van de NVWA tegen de Vegetarische Slager kan levert praktisch alleen verbazing, boosheid en hoon op. De NVWA is een falende organisatie die zich hier volkomen ten onrechte bezig houdt met iets dat totaal buiten haar taakomschrijving valt. Immers wie de moeite wil nemen de website van de NVWA te openen ziet daar als taakomschrijving. “De NVWA bewaakt de veiligheid van voedsel en consumentenproducten, de gezondheid van dieren en planten, het dierenwelzijn en handhaaft de natuurwetgeving”. Op welke wijze verhoudt de etikettering zich tot die taken waarvoor de NVWA verantwoordelijk is? Mij dunkt dat noch de veiligheid van voedsel, noch de gezondheid van dieren en planten, noch het dierenwelzijn, noch handhaving van de natuurwetgeving hier in het geding is door de etikettering van de Vegetarische Slager? Hoe je over de (etikettering door) Vegetarische Slager moge denken is niet belangrijk. Feit is dat deze onderneming zich in een sterk groeiende belangstelling van...

In de Volkskrant van 6 oktober wordt de vraag gesteld “Wat wil de koe nou eigenlijk zelf”. Wil een koe in de wei of is haar welzijn voldoende gewaarborgd in de stal? In het artikel worden twee opvattingen van boeren geciteerd. Naam: Erik Kromhout (44) Boerderij in: Biddinghuizen (FL) Aantal koeien: 100 Naam: Jaring Brunia (31) Boerderij in: Raerd (FR) Aantal koeien: 60 'Voor het imago van de Nederlandse melkveehouderij is het beter als de koeien naar buiten gaan. Dat ziet de consument graag. Maar als je het mij vraagt, heeft de koe het binnen in de stal net zo goed als buiten in de wei. Mijn boerderij is goed geïsoleerd, de dieren hebben genoeg bewegingsruimte. Buiten staat een koe op warme zomerdagen in de brandende zon. Daar heeft zo'n dier ook niets aan. In de Flevopolder is het fijn boeren, maar de landbouwgrond is hier erg duur. Stuur je de koeien naar buiten, dan kan je die grond niet gebruiken voor akkerbouw. Het naar b...

Van Wikipedia en uit Trouw . Arthur Schopenhauer was een van de eerste denkers die fel ageerden tegen vivisectie. Als gevolg van zijn monistische filosofie van de wil was Schopenhauer zeer bezorgd over het welzijn van dieren. Voor hem zijn alle individuele dieren, inclusief de mens, in wezen hetzelfde, het zijn fenomenologische manifestaties van de ene onderliggende Wil. Het woord "Wil" betekende voor hem kracht, macht, impuls, energie en verlangen; het is het beste woord dat we hebben om zowel de echte essentie van alle externe dingen en ook onze eigen directe, innerlijke ervaring aan te duiden. Omdat alles in principe Wil is, zijn mens en dier fundamenteel hetzelfde en kunnen zij zich herkennen in elkaar. Om deze reden beweerde hij dat een goed persoon sympathie voor dieren heeft als lotgenoten in het lijden. Compassie voor dieren is nauw verbonden met goedheid van karakter, en het is redelijk om te veronderstellen dat iemand die wreed is jegens levende wezens geen g...

Pim Pauwels meldt in de Volkskrant: “Het Beter Leven-keurmerk bestaat sinds 2007 en staat op de verpakkingen van vlees, kip en eieren. Het certificaat werkt met een driesterrensysteem. Hoe meer sterren op een product staan, des te diervriendelijker het beest in kwestie is behandeld. Bij één ster waren de dieren verlost van het ergste leed uit de bio-industrie, bij twee sterren hadden ze wat meer levensruimte en afleiding en vrije uitloop naar buiten, en drie sterren staat volgens de Dierenbescherming gelijk aan biologisch”. Tot zover de Volkskrant. Een goed leven bestaat niet in de intensieve veehouderij , wel kan het dierenleven minder slecht. Maar ja, dat klinkt niet positief genoeg. Less bad is not good. Beter is totaal stoppen met dieren te gebruiken voor voedsel.

De redactie van KRO NRCV de monitor schrijft op haar website: In de supermarkt koop ik meestal het diervriendelijkste ei. Maar misschien ga ik daar mee stoppen. Het lijkt er op dat die eieren juist slecht zijn voor het milieu en daarmee ook voor onze gezondheid. In ons onderzoek voor het dossier Megastallen horen we regelmatig dat méér dierenwelzijn leidt tot meer luchtverontreiniging. Dat zou betekenen dat dierenwelzijn slecht is voor ons welzijn. Het is een geluid dat regelmatig voorbijkwam op een symposium over de veehouderij en volksgezondheid. Wij horen graag in hoeverre dit klopt dus kom met je reacties. Tot zover de redactie. Het is duidelijk dat de redactie slecht is geïnformeerd of zelfs voor het karretje van de demagogen van de intensieve veehouderij is gespannen. Het is goed als anderen hun inlichten over werkzame en diervriendelijke oplossingen. Wie wil mailen, klik op bovenstaande link en reageert via de mails aan de redactie die onderaan het artikel vermeld staan. ...