Rechten voor alle dieren

Vrijheid, niet gelijkenis, als basis voor dierenrechten Veel invloedrijke dierenfilosofen -Peter Singer, Tom Regan en Gary Francione- hebben de morele status van dieren verdedigd met criteria die uiteindelijk ontleend zijn aan menselijke eigenschappen. Singer kijkt naar lijden en cognitieve complexiteit. Regan naar psychologische continuïteit en zelfbewustzijn. Francione naar bewustzijn (sentience). Ondanks hun verschillen delen zij dezelfde antropocentrische fout: ze bepalen welke dieren morele bescherming verdienen op basis van eigenschappen die wij als mensen belangrijk vinden. Deze benaderingen hebben drie problemen. Ze creëren hiërarchieën gebaseerd op gelijkenis met mensen. Ze houden ons gevangen in het idee van “waarde” dat aan dieren moet worden toegekend. En ze laten dierenrechten afhangen van bewijs dat dieren voldoende lijken op ons. Dit maakt de dierenrechtenbeweging kwetsbaar en inconsistent. Een consistent kader voor dierenrechten  Het Animal Freedom-principe biedt ...

Waarom dierenrechten het logische vervolg zijn van emancipatie De wereld verandert. Steeds meer mensen realiseren zich dat onze omgang met dieren niet langer te rechtvaardigen is. Dieren worden massaal gefokt, opgesloten, uitgebuit en gedood, niet uit noodzaak, maar uit gewoonte, gemak en economische motieven. Terwijl we als samenleving stap voor stap geleerd hebben om seksisme, racisme en andere vormen van onderdrukking te herkennen en verwerpen, blijft de onderdrukking van dieren buiten beeld. Het is tijd om daar verandering in te brengen. De vergeten groep in onze strijd voor evenwaardigheid In de geschiedenis van emancipatie hebben we steeds meer groepen erkend als volwaardig. Vrouwen, arbeiders, mensen van kleur, lhbti+’ers: allemaal moesten ze vechten voor erkenning, vrijheid en gelijke rechten. En telkens bleek: wat eerst onmogelijk leek, werd later vanzelfsprekend. Dieren vormen de volgende vergeten groep. Niet omdat ze op mensen lijken of zich kunnen uitspreken zoals wij, maar...

Principes als fundament Rechten zijn universeel en onvoorwaardelijk. Ze mogen niet afhangen van onze voorkeuren, van aantrekkelijkheid, of van de mate waarin een wezen op ons lijkt. Het principe van vrijheid en gelijkheid, zoals dat tijdens de Franse Revolutie centraal stond, biedt een helder en stevig fundament. Dit principe verplicht ons om rechtvaardigheid uit te breiden naar alle levende wezens, zonder onderscheid of willekeur, waarbij we elkaars grenzen respecteren. De emancipatie die mensen hebben doorgemaakt, vormt een belangrijke historische les: de erkenning van rechten begon vaak bij specifieke groepen en breidde zich pas later uit naar anderen. Zo zou ook de erkenning van rechten voor dieren geen uitzonderingen mogen maken. Dit vraagt om een ethische sprong, waarbij we ons losmaken van voorkeuren en een principiële benadering omarmen. Pragmatisme als hulpmiddel Hoewel principes een onwrikbaar fundament bieden, is pragmatisme nodig om daadwerkelijke verandering te realiseren....

Teleurstellend uitgangspunt Wet dieren De Raad voor Dierenaangelegenheden (RDA) heeft een boek (rapport) uitgebracht met als titel de Staat van het Dier 2024. In het rapport legt de RDA uit welke principes volgens haar onder dierenrechten zouden kunnen liggen. Het eerste principe is het centrale uitgangspunt van de Wet dieren “intrinsieke waarde” van het dier, waarna de volgende 5 principes zijn gebaseerd op de 5 vrijheden van landbouwdieren die in het verleden geformuleerd zijn door  Brambell . In de versie van de Wet dieren die per 1 juli 2024 is ingegaan zijn de vijf vrijheden herschreven zonder het woord vrijheid . De Wet dieren gaat nu over dierenwelzijn in plaats van dierenrechten en het boek van de RDA is een beetje mosterd na de maaltijd. Op pagina 154 rapporteert de RDA een pijnlijke conclusie, namelijk dat gehouden dieren tot nu nauwelijks hebben geprofiteerd van het begrip “intrinsieke waarde”. Dat moge pijnlijk zijn voor het RDA, ik zie in de conclusie meer een kans om...

Actie is reactie Het verbinden van dierenrechten aan bredere emancipatiebewegingen kan helpen om het debat te verdiepen en de onderliggende ethische principes te versterken. Maar er is ook een waarschuwing voor naïef optimisme. Te lang in een extreme uitzonderingspositie blijven kan de boodschap ondermijnen. Solidariteit met mensen leidt niet automatisch tot solidariteit met dieren. Ook in de emancipatiebeweging blijft evenwaardigheid soms beperkt tot mensen onderling. Hier zijn enkele manieren waarop deze verbinding kan worden gemaakt, geïnspireerd door de strategieën en successen van voorvechters zoals Martin Luther King Jr., Nelson Mandela, en anderen. 1. Interconnectie van rechtvaardigheidskwesties Veel voorvechters van mensenrechten hebben benadrukt dat de strijd voor rechtvaardigheid niet beperkt is tot één groep of kwestie. Zo kan de strijd voor dierenrechten worden geïntegreerd in bredere bewegingen voor sociale rechtvaardigheid, waarbij wordt erkend dat onderdrukking en uitbui...

Dialoog over gelijke rechten Onder dit weblog is de mogelijkheid om te reageren uitgezet. De reden is dat de kans te groot is dat reaguurders de dialoog komen verstoren. De opkomst van kunstmatige intelligentie heeft de mogelijkheid geopend om een soort dialoog te starten met een soort denkbeeldige mens die kan verwoorden wat de mainstream is van wat er ooit is gepubliceerd. In onderstaande dialoog met chatGPT wordt een lijn getrokken van de Franse Revolutie naar hedendaagse gedachten over de emancipatie van het dier. Hoe zou je de gevolgen van de Franse Revolutie beschrijven? De meute wilde vrijheid, gelijkheid en broederschap en onder de machthebbers zijn letterlijk koppen gerold. Heeft de geschiedenis ook zijn koers verlegd naar meer vrijheid, gelijkheid en broederschap onder het volk en tussen de volkeren? De Franse Revolutie was een van de meest invloedrijke gebeurtenissen in de moderne geschiedenis en heeft zeker de koers van de geschiedenis veranderd. De revolutie ...

De Partij voor de Dieren is eind 2002 opgericht omdat dierenbeschermers een definitieve plek aan tafel van de bestuurders wilden hebben. In navolging van het succes dat de PvdD inmiddels heeft willen de boeren nu ook een partij oprichten en deelnemen aan de komende verkiezingen. Weliswaar heeft de agrosector al decennia een stevige lobby-apparaat dat de gevestigde politieke partijen als CDA, CU, SGP en VVD influistert hoe te stemmen, maar men is niet langer zeker van een belegde boterham in de naaste toekomst. Misschien wordt er zelfs -zo vrezen de boeren- wel een einde gemaakt in Nederland aan de landbouw. En die gedachte is zo gek nog niet, want waarom zou je planten laten groeien in de volle grond terwijl ze van alle kanten belaagd worden door insecten en loslopend wild? Liever een plantenflat dan een varkensflat, uiteraard niet gericht op de export. Het succes van de gewasbeschermingsmiddel is doorgeslagen: insectenpopulaties zijn 70% gekrompen met allerlei ongewenste gevolgen v...

Nu de discussie in de Tweede Kamer wordt gehouden of ritueel slachten mag/moet worden verboden, komen uiteraard ook de consequenties daarvan op tafel. De meeste rituele slacht betreft de manier waarop moslims geiten en schapen slachten, maar ook de koosjere slacht van de Joodse samenleving valt daaronder. De rabbijnen vinden dat onverdoofd koosjer (in het Jiddish “kosher”) slachten een aspect van godsdienstvrijheid is ( Zie ook de gedragsvoorschriften uit de Halacha ). In vrijwel alle godsdiensten is de ethiek afgeleid van de gouden regel “wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet”. Wie niet houdt van dubbele ontkenningen “vrijheid van de een houdt op waar de vrijheid van de ander begint”. Houdt de vrijheid van godsdienst niet op, waar de vrijheid van levende wezens begint? Vrijheid is dus een grondrecht. Wanneer je vindt dat dit grondrecht van vrijheid ook voor dieren geldt, dan pas je jouw voedingswijze daar op aan. Ook een Jood of Islamiet kan vlees laten sta...