Rechten voor alle dieren

Hoe herbenoemen natuurgebieden bedreigt Taal is meer dan een middel om te communiceren; het is een krachtig instrument dat sturing geeft aan hoe we onze omgeving zien en begrijpen. Vooral in de context van stedelijke ontwikkeling is taal een strategisch wapen geworden. Dit geldt met name wanneer het gaat om de benaming van groene gebieden in de stad. Het herbenoemen van natuurgebieden kan subtiele, maar ingrijpende gevolgen hebben voor de manier waarop deze worden beheerd en beschermd. Burgers moeten zich bewust zijn van het gevaar dat schuilt in deze strategische naamsveranderingen. Van bos naar park: een subtiele verschuiving In veel steden vallen bossen, parken en plantsoenen onder verschillende regels en beheermethoden. Bossen hebben vaak een hogere mate van ecologische bescherming: kap is aan strenge voorwaarden gebonden, en menselijke ingrepen zijn minimaal. Een park daarentegen staat in het teken van recreatie en intensief onderhoud. Plantsoenen zijn nog eenvoudiger te beheren, ...

Fenomenen interactief waarnemen Maurice Merleau-Ponty (1908-1961) is een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de fenomenologie. Het is een filosofische stroming of methode die de directe ervaring van verschijnselen en objecten – fenomenen – bestudeert. Daarbij worden vooroordelen, interpretaties of theoretische veronderstellingen opgeschort.  Het bewustzijn kan gewaarworden op manieren die noch tekst (gedachte) noch beeld zijn. Deze vormen van gewaarwording zijn direct, pre-reflectief en vaak diep verbonden met lichamelijke en zintuiglijke ervaringen. Filosofische tradities zoals fenomenologie, Oosterse filosofie, en mystieke stromingen bieden verschillende inzichten en praktijken om dergelijke ervaringen te begrijpen en te cultiveren. Ze wijzen allemaal naar een fundamenteel ander soort inzicht, een onmiddellijke vorm van kennis die voorbij gaat aan de bemiddeling door taal of visuele representatie. Merleau-Ponty beschouwt zowel menselijke als niet-menselijke dieren als bel...

Anders geformuleerd, beter begrepen? Wanneer dieren zichtbaar (kunnen) lijden roept dat bij ons compassie op. Dit heeft in mijn ogen te weinig relevantie voor dierenrechten. Die zouden op gelijke basis voor alle dieren moeten gelden. Dierenrechten zijn mensenrechten. Mensen zouden legaal moeten worden ondersteund wanneer zij opkomen voor dieren die onrecht wordt aangedaan. Ook wanneer zij geen direct belang bij het lijdende dier hebben. Mens en dier zijn intrinsiek evenwaardig in het recht op vrijheid. Heeft intrinsieke waarde wel inhoud? Met deze drie statements maak ik graag een nuancering bij de heersende opvattingen in de wereld van mensen die opkomen voor dieren. Ik ben van mening dat te vaak het paard achter de wagen wordt gespannen en dat mensen die zich opwerpen als dierenbeschermers zich soms naïef met een kluitje in het riet laten sturen. Toen in de 80-er jaren van de vorige eeuw de eerste protesten in de samenleving opkwamen tegen de bio-industrie kwam een ambtenaar op het i...

Boswachter Peter Wohlleben heeft een boek geschreven over het gevoelsleven van dieren en de geheime leven van bomen. In het bos gebeuren verbazingwekkende dingen: bomen communiceren met elkaar. Bomen die niet alleen liefdevol voor hun nageslacht zorgen, maar ook voor hun oude en zieke buren. Bomen met emoties, gevoelens en een geheugen. Moeilijk te geloven? Misschien, maar het is waar! Wohlleben vertelt fascinerende verhalen over de onverwachte en ongelooflijke vaardigheden van bomen. Hij combineert de laatste wetenschappelijke inzichten met zijn eigen ervaringen uit het bos, en creëert zo een opwindende nieuwe kennismaking met levende wezens die we dachten te kennen, maar nu pas echt leren begrijpen. En zo betreden we een compleet nieuwe wereld…. Het geheime leven van bomen is een onweerstaanbare liefdesverklaring aan het bos. Peter Wohlleben's boeken over bos en bomen (bol.com) .